KANUNİ İPOTEĞİN AKİTTEN SONRA TESCİLİ

a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Kanuni ipotek, tesis edilebileceği bir kanunla öngörülmüş, yani kanundan doğan ve tescili hak doğduktan itibaren en geç üç ay içinde istenebilen ipotek hakkıdır. Başka bir şekilde tanımlamak gerekirse, Kanuni ipotek, Medeni Kanunda veya diğer kanunlarda sınırlı olarak sayılmış bulunan ve alacaklıya alacağını ispat ederek, alacakla ilgili gayrimenkul üzerine re'sen ipotek tescilini talep hakkını veren bir ipotek türüdür (MK.m.893).
Kanuni ipotekte borç miktarı, genellikle daha önceden alacaklı ile borçlu arasında tanzim edilmiş olan belgeler ile sabit olacağından bu miktar üzerinden, eğer böyle bir miktar konulmamışsa tarafların belirleyeceği miktar üzerinden tescil olunur. Bu hususta taraflar anlaşamazlarsa borç miktarının mahkeme tarafından belirlenmesi gerekir (MK.m.895/3).
Medeni Kanunun 893. maddesine göre:
1- Satıştan doğan alacağı için satılan taşınmaz üzerinde satıcı,
2- Elbirliği ortaklığına giren taşınmazlarda paylaşmadan doğan alacakları için birlikte mirasçı olanlar veya diğer elbirliği ortakları,
3- Malzeme ve emek karşılığı olarak malik veya yükleniciden (müteah¬hitten) alacaklı olan alt yüklenici (taşeron) veya zanaatkarlar (işçiler),
Kanuni ipotek hakkına sahiptir.
Buna göre, Medeni Kanunun 893. maddesinin tespit ettiği hallerde ve Borçlar Kanununun 513. maddesi uyarınca, ölünceye kadar bakma akitlerinde kanuni ipoteğin kurulması, tescili gerekli kılmakla beraber, tescil için resmi senet düzenlemeyi zorunlu kılmamaktadır. Ancak; alacaklının tescili yaptıra¬bilmesi için, tescili isteme hakkının mevcut olduğunu tapu sicil müdürlüğünün kanaat getireceği şekilde belgelendirmesi gereklidir.
b) Tescil İstem Belgesinin Yazımı
Yukarıda niteliği gösterilen taşınmaz malın tamamı ben Orhan ÇALIŞKAN adına kayıtlı iken, ....... tarih .... yevmiye ile Ferah Mersin TÜREL’e satışı yapılmış ve taşınmaz alıcısı adına tescil edilmiştir. Ancak bu satış resmi senedinde de belirtildiği üzere, satış bedelinden 7.000 Yeni Türk Lirası peşin ödenmiş olup, bakiye 3.000 Yeni Türk Lirası alacağım kalmış olduğundan ve henüz satış tarihinden bugüne üç aylık yasal süre geçmemiş bulunduğundan, bakiye alacağım olan üç bin Yeni Türk Lirası için ben Osman KAN adına kanuni ipotek tesis ve tescilini arz ve talep ederim.
c) Tapuya Tescili
Kanuni ipoteklerin tescilinde, tapu kütüğündeki derece sütununa 1, 2, 3 yazılmayıp kanuni anlamında sadece (K) yazılmakla yetinilir. Kanuni ipotekler sadece, yapılan işlem ile ilgili gayrimenkul üzerine konabilir. Borçlunun diğer gayrimenkulleri bu ipotek ile takyit edilemez. Ayrıca, kanuni ipoteğin tescili bir süre ile de sınırlıdır. O süre geçtikten sonra kanuni ipoteğin tescili istenemez. Bu süre üç aydır. Tescilden sonra malike bilgi verilmesi gerekir (MK.1019).
Rehinler Sütununa;
A- Osman KAN: Fevzi oğlu 3.000. YTL K 3.3.2000 - 2387
d) İşlemin Mali Yönü
Kanuni ipoteklerin tapu kütüğüne tescilinde Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 7.a pozisyonu uyarınca, tapu kütüğüne tescil edilen ipotek alacağının miktarı üzerinden, Binde 3.6 oranında harç tahsili gerekir. Ayrıca, Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı Tablonun 4.a Pozisyonu uyarınca, Binde 7.5 oranında damga vergisi tahsil edilmesi gerekmektedir.
Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir.